Kategorie
Wyróżnione Zdrowie

Dietoterapia w SIBO

SIBO nie jest konkretną chorobą, a zespołem zaburzeń związanych z przerostem flory bakteryjnej w obrębie jelita cienkiego. Jest to stan patologiczny dla tego odcinka układu pokarmowego; zachodzi nadmierna fermentacja, zwłaszcza węglowodanów, której towarzyszy produkcja gazów. Osoby z SIBO doświadczają bólu i napierania gazów na ściany jelita, co powoduje dyskomfort. Może pojawić się biegunka lub zaparcia.

SIBO najczęściej jest następstwem innych problemów zdrowotnych. Dlatego warto jak najszybciej znaleźć źródło przyczyny. 

Co ciekawe przy SIBO w jelicie cienkim zachodzi przerost bakterii probiotycznych, nie patogennych. Jelito cienkie jest jednak dostosowane do przetwarzania, trawienia i przyswajania składników odżywczych, nie do fermentowania i tworzenia gazów, tak jak jelito grube, w którym występuje średnio 20 miliardów bakterii na 1 ml treści jelitowej. W jelicie cienkim fizjologicznie znajduje się tylko ok. 100 tys. bakterii na 1 ml treści jelitowej. To jest ogromna różnica. Jelito cienkie nie lubi przerostu bakterii, ma miliony kosmków i mikrokosmków jelitowych, które są niezwykle delikatnymi strukturami. Nadmiar bytujących bakterii w jego obszarze doprowadza do zaburzenia jego pracy. 

Skutki SIBO

Wzmożona fermentacja gazów, w tym wodoru, metanu i siarkowodoru w jelicie cienkim ma negatywny wpływ na śluzówki, rąbek szczoteczkowy w jelicie, enzymy trzustkowe. Pojawiają się ciągłe wzdęcia, gazy, ból i skurcze brzucha, rozregulowanie częstotliwości wypróżnienia, obciążenie innych układów. Bakterie bytujące w nadmiarze w odcinku jelita odpowiedzialnym właściwie za trawienie i wchłanianie, wywołują wiele negatywnych skutków, tj dekoniugację soli kwasów żółciowych powodującą upośledzenie trawienia tłuszczów i biegunki tłuszczowe. W konsekwencji dochodzi do niedoborów witamin rozpuszczalnych w tłuszczach A, D, E, K, pierwiastków tj magnez, cynk, żelazo oraz kwasów tłuszczowych omega-3. Dodatkowo zużycie przez bakterie wit. B12 może doprowadzić do jej niedoboru i niedokrwistości makrocytarnej. Czasem występuje niskie stężenie albumin w krwi, obrzęki, rumień guzowaty (zapalenie tkanki podskórnej).

Pojawia się dysbioza mikrobioty (patrz niżej za co odpowiada), proteazy produkowane przez bakterie uszkadzają enterocyty kosmków jelitowych, co zaburza trawienie dwucukrów. Pojawia się np. gorsza tolerancja laktozy. 

SIBO wodorowe

Najbardziej charakterystyczny objaw SIBO wodorowego są biegunki (nie zawsze ten objaw występuje). Fermentacja treści pokarmowych w jelicie cienkim zmienia osmotyczność i doprowadza do zmienionej perystaltyki oraz częstych, luźnych wypróżnień.

Najczęstsze leczenie przepisane przez lekarza: rifaksymina (xifaxan) + prebiotyk PHGG (częściowo zhydrolizowana guma guar ). Plus probiotyki Bifidobacterium

SIBO metanowe

Kolejny rodzaj SIBO, z przerostem metanogenów w jelicie cienkim, tak zwane IMO (ang. intestinal methanogen overgrowth). Jego charakterystycznym najczęstszym objawem są zaparcia i trudności z wypróżnianiem. Również tu występuje ból brzucha. W przypadku IMO nadmierna produkcja metanu nie jest spowodowana przerostem bakterii, a rodzajem specyficznych archeonów (głównie Methanobrevibater smithii). Metan produkowany jest w wyniku metabolizmu wodoru przez archeony.

Najczęstsze leczenie przepisane przez lekarza:

rifaksymina + neomycyna lub metronidazol, można PHGG

SIBO+IMO (mieszane)

W tym typie pojawiają się najczęściej na zmianę zaparcia i biegunki. Przy obu tych przerostach występują raczej bezwonne gazy. 

Najczęstsze przepisywane przez lekarza leczenie: rifaksymina + neomycyna lub metronidazol + UDCA (kwas ursodeoksycholowy), na metan- PHGG

SIBO siarkowodorowe

Niestety nie mamy w Polsce odpowiedniej diagnostyki tego rodzaju przerostu bakteryjnego produkującego siarkowodór. Charakterystyczne objawy to biegunki (a czasami i zaparcia) z nadmiernymi wzdęciami, zmieniony rytm wypróżnień. Współwystępują stany zapalne jelit, chroniczne zmęczenie, ból głowy, a także nietolerancja produktów spożywczych zawierających siarkę (np. jaja, mięso, suszone owoce). Bardzo charakterystyczne są cuchnące siarką gazy i stolce oraz nieświeży oddech bez uchwytnej przyczyny. Pojawiają się bóle głowy oraz nasilenie objawów po produktach bogatych w siarkę, w diecie lub w suplementacji jak MSM, NAC. 

Najczęstsze leczenie: rifaksymina + UDCA + probiotyk Lactobacillus plantarum lub  S. boulardii.

Poleca się też związki węgla aktywnego, który ma właściwości adsorpcyjne dla siarkowodoru, witaminy z grupy B, PHGG.

SIFO

SIFO to przerost drożdżaków w jelicie cienkim, które choć nie należy do żadnego z typów SIBO, stanowi jednak częsty problem wśród osób z przerostem bakterii w jelicie cienkim, ze względu na tworzące się doskonałe warunki dla grzybów podczas fermentacji oraz dostępności do treści pokarmowych. W tym typie są tolerowane cebula i czosnek, co również wyróżnia ten typ od pozostałych. SIFO jednak nie wyjdzie w badaniu oddechowym. Poleca się badanie z moczu na zawartość kwasów organicznych, które są metabolitami bakterii. Warto wykonać badanie na antygen krążacy Candida (albicans).

Najczęstsze leczenie (przepisuje lekarz): rifaksymina + leki przeciwgrzybicze jak nystatyna + wsparcie probiotykami tj. Saccharomyces boulardii oraz kwas kaprylowy, glabrydyna i Likochalkon A.

Dodatkowo: laktoferyna, glutamina.

Przyczyny SIBO:

  • zaburzenia układu pokarmowego, pracy wątroby, trzustki, choroby żołądka, pasożyty
  • zaburzenia czynnościowe i motoryczne – zespół jelita drażliwego (IBS), popromienne zapalenie jelita cienkiego, niedrożność rzekoma jelit, Leśniowski-Crohn
  • nieprawidłowości anatomiczne – zwężenia jelita, zrosty pooperacyjne, nieswoiste choroby zapalne jelit, stan po omijającej operacji bariatrycznej, stan po usunięciu zastawki krętniczo-kątniczej, zespół krótkiego jelita
  • choroby metaboliczne i układowe – cukrzyca, przewlekłe zapalenie trzustki (PZT), mukowiscydoza, marskość wątroby, niewydolność nerek, 
  • zaburzenia neurologiczne
  • leki – inhibitory pompy protonowej IPP, opioidy
  • niedobory odporności – niedobór IgA, zakażenie HIV.

Najczęstsze objawy

  • Częste uporczywe gazy (wonne, nieprzyjemny zapach niestrawionego jedzenia, lub bezwonne), wzdęcia, uczucie “rozepchanego brzucha”
  • zmienny rytm wypróżnień, albo nagłe parcie na wypróżnienie
  • biegunki, luźne stolce, biegunki tłuszczowe, wodne, 
  • lub/i zaparcia, utrudnione oddawanie stolca i problemy z wypróżnieniem, 
  • przelewanie się w brzuchu, wzmożona perystaltyka jelit,
  • odbijanie się, refluks, zgaga,
  • h.pylori, nadżerki, wrzody, 
  • resztki pokarmowe w kale,
  • uczucie niepełnego wypróżnienia, 
  • wzdęty brzuch po wszystkim, nawet po przebudzeniu, 
  • nietolerancja produktów bogatych w FODMAP 
  • nasilenie objawów po spożyciu produktów kiszonych, polioli, złożonych probiotyków
  • nasilenie objawów przy stresie,
  • pojawienie się objawów po przebytej infekcji, “jelitówce”, 
  • w badaniu USG jamy brzusznej stwierdzona duża ilość gazów.

UWAGA: przelewanie się w żołądku, wzdęcie brzucha czy gazy mogą pojawić się również u zdrowej osoby:). Wszystko zależy od częstotliwości występowania objawów, dyskomforcie z tym związanym. Powtarzające się silne skurcze brzucha z bólem wymagają diagnostyki lekarskiej!

Dodatkowo często obserwuje u osób z SIBO:

  • niedobory witaminy B12, żelaza, cynku (sprawdź fosfatazę alkaliczną, cynk jest ważny dla produkcji soków trawiennych),
  • podwyższony kwas foliowy (bakterie go produkują w większej ilości)
  • Pojawia się obniżenie pewności siebie, ciągłe myślenie o brzuchu, pogorszenie nastroju
  • Przy IMO zdarzają się infekcje pęcherze
  • Bóle głowy , migreny
  • Pogorszenie tolerancji na produkty zawierające histaminę (bóle głowy po ich spożyciu , wysypki)
  • Kalprotektyna jest w normie, krew utajona nie wychodzi, 
  • Często wychodzą niestrawione resztki w kale i zmienione pH kału
  • Albuminy zaniżone.

Objawy SIBO mają duże podobieństwo do objawów zespołu jelita nadwrażliwego (IBS), zwłaszcza jeśli chodzi o złożoną patofizjologię z zaburzeniami motoryki, nadwrażliwością trzewną, nieprawidłowymi interakcjami mózg – jelita i zaburzeniami układu autonomicznego. 

Co nasila objawy:

1. stres, podjadanie, pośpiech, nieuważne jedzenie, w pośpiechu, niedobory snu i brak regeneracji, pracoholizm, lęk, niezdrowa dieta przetworzona, mało odżywcza, bogata w cukry proste, deficytowa, fast foody, używki, alkohol!

2. Zaburzona praca żołądka, zbyt mało kwaśne pH żołądka, niewystarczająca produkcja enzymów trzustkowych, zaburzone działanie żółci, obniżona praca MMC (MMC -nasza “szczota” oczyszczająca jelito cienkie z zalegających treści), problem ze śluzówką, problem z zastawką krętniczo-kątniczą (chroni przed cofaniem się treści z okrężnicy do jelita cienkiego)

3. Choroby współistniejące, zaburzenia zdrowia, choroby metaboliczne, leki, infekcje

Im dłużej niezdrowe nawyki doprowadzały osobę z SIBO do problemów zdrowotnych, tym dłużej trwa leczenie. Należy uzbroić się w cierpliwość i krok po kroku zacząć troszczyć o siebie. Zaufać też sobie, że wszystko idzie w dobrym kierunku w swoim tempie.

Mikrobiota a SIBO

Przy SIBO dochodzi do dysbiozy jelitowej. A nasza mikrobiota spełnia szereg ważnych funkcji:

  • wpływa na układ neuronalny, neurochemię mózgu, na zachowania emocjonalne i reakcję na stres. Zachodzi dwukierunkowa sygnalizacja między mikrobiotą jelitową, jelitami a mózgiem; 
  • Ma wpływ na trawienie; bakterie jelitowe rozkładają błonnik, niektóre białka, sacharydy i polifenole, wytwarza składniki odżywcze z substratów, które w przeciwnym razie są niestrawne, 
  • ma wpływ na prawidłową pracę układu immunologicznego, 
  • GALT to tkanka limfatyczna związana z jelitami, nasza odporność w jelitach, 
  • Bakterie komensalne chronią przed inwazjami patogenów z zewnątrz (wzmacniają odporność na poziomie jelita),
  • Wpływa na układ krążenia, reguluje lipidogram, 
  • wytwarza witaminy i składniki mineralne, pomagają w utrzymaniu optymalnego środowiska śluzówek i nabłonka jelitowego
  • pomagają w rozkładzie sztucznych i toksycznych dla naszego organizmu substancji
  • Odgrywa ważną rolę w rozwoju chorób metabolicznych tj cukrzyca czy otyłość.

Zaburzenia mikrobioty wpływają na zwiększenie czynników zapalnych oraz osłabienie szczelności bariery śluzówkowej, która ma funkcję ochronną. Ważne jest by doprowadzić ją do równowagi. 

Dlatego ważne jest holistyczne podejście do terapii SIBO. Znalezienie przyczyn choroby.

A w terapii oprócz samego leczenia antybiotykiem, ważne będą prokinetyki, probiotyki, wspieranie pracy układu pokarmowego, dietoterapia antyzapalna, nisko-fermentująca (low FODMAP) oraz odpowiednia suplementacja/ ew. fitoterapia. Dodatkowo sprawdzą się różnorakie prace wewnętrzne nad zarządzaniem swoimi emocjami, sesje oddechowe/medytacja , joga, akupunktura, masaże osteopatyczne, wiscelarne. 

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu SIBO:

1. Podstawy: 

morfologia, mocz, ob, crp, amylaza, lipaza, próby wątrobowe, fosfataza alkaliczna, tsh, ft3, ft4, wit B12, kw foliowy, wit D, magnez,

USG brzucha

kał: ogólne badanie i na resztki pokarmowe, kał na krew utajoną, kalprotektyna z kału, elastaza trzustkowa

glukoza, insulina, 

Test wodorowo-metanowy – uwaga należy przed badaniem się przygotować wg wytycznych laboratorium (w Warszawie polecam UnaMedica, Wrocław OMNI Clinic, Kraków Dietografia, niedawno pojawił się test w Bydgoszczy)

2. W poszukiwaniu przyczyny warto rozważyć:

test genetyczny w kierunku celiakii, badania przeciwciał  (p. Transglutaminazie tkankowej) w kierunku celiakii (uwaga do tego badania min 2 miesiące należy spożywać produkty glutenowe)- zwłaszcza przy anemii, złej tolerancji produktów glutenowych, 

Test oddechowy na h.pylori, lub z krwi.

Candida- antygen krążący

warto rozważyć Organix Gastro

Badania na pasożyty z kału (Badbak, Felix), opcjonalnie EPX gdy wyjdą ujemne z kału

Przeciwciała wydzielnicze sIgA- przy podejrzeniu osłabienia naszej linii obrony na poziomie śluzówek naszego przewodu pokarmowego

Gastroskopia , kolonoskopia

DAO, histamina w surowicy przy objawach nietolerancji histaminy

Strategia regeneracyjna dla jelit, która najczęściej pomaga moim podopiecznym:

  • PO kuracji antybiotykiem ( xifaxan, metronidazol/ neomecyna) wdrożenie diety low FODMAP (od ok 10 dnia leczenia do 3 miesięcy biorąc pod uwagę etapy rozszerzenia diety po 4 tyg restrykcji), dieta lekkostrawna, przeciwzapalna, odżywcza ; nie należy stosować diety low FODMAP w trakcie leczenia ponieważ bakterie potrzebują pożywkę, nie należy przedłużać eliminacji produktowych, by nie pogłębić dysbiozy mikrobioty
  • również nie zaleca się stosowania suplementacji podczas antybiotykoterapii
  • prokinetyki (np prokit 25-50mg/dobę, lub iberogast, ale w konsultacji z lekarzem, nie na własną rękę! Ok 20 kropli nawet do 3 miesięcy/ na noc) . Zaleca się rotację prokinetyków i nie łączeniu kilku na raz!
  • istotne jest odpowiednie dobranie probiotyków! Unikać złożonych. Przy samej kuracji antybiotykiem bezpieczne jest spożycie np. S.boulardi, Bacillus coagulans czy Bacillus subtilis, ważne jest jednak to, by zażywać go w odstępie  3-4 h od przyjęcia antybiotyku. Po kuracji leczniczej można powoli wprowadzać szczepy Bifidobacterium- zaczynamy od 1-szczepowego! Warto unikać początkowo prebiotyków i symbiotyków z FOS i GOS , które mogą wzmożyć fermentację w jelitach. Ostrożnie wprowadzać Lactobacillusy, które znajdują się fizjologicznie w jelicie cienkim. Najczęściej polecam na początek: Enterol (boulardi), dierol (czysty skład), Alflorex najczęściej jest przepisywany przez lekarzy, ale czasem jest problematyczny przez cukry w składzie), Sanprobi IPB (l.plantarum- bardzo dobrze tolerowany przez większość osób), złożone probiotyki należy ostrożnie wprowadzić w dalszych etapach
  • suplementacja: uzupełnienie niedoborów, omega 3, wit D, maślan sodu, glutamina (najlepiej przebadana naukowo pod kątem regeneracji jelit), indywidualna suplementacja*, 
  • Bardzo pomocne z Healthlabs (wysoka jakość produktów): Smart me/omega 3 (śniadanie), Immune+ (2 posiłek) oraz Curcu me (2 posiłek, najnowsze badania sugerują, że substancja zawarta w tym suplemencie wspiera leczenie SIBO); kod zniżkowy na te produkty i na produkty producenta: kocieda10
  • Lauricidin warto rozważyć przy Candidzie
  • Przy problemach z enzymami trawiennymi np Super enzymes
  • Przy metronidazolu polecam laktoferynę, probiotyk s.boulardi
  • wyeliminowanie alkoholu na czas regeneracji jelit!
  • unikanie leków NLPZ, 
  • regularne jedzenie bez podjadania (MMC aktywuje się między posiłkami, gdy nerw błędny wyłącza fazę trawienia pokarmu – ok. 90-120 minut po zakończeniu posiłku, i oraz podczas nocnego postu, gdy podjadasz – zakłócasz jego pracę, co jest jedną z przyczyn SIBO); dotyczy to też żucia gumy oraz picia słodzonych/ napojów z mlekiem krowim/roślinnym węglowodanowym między posiłkami
  • aktywność fizyczna
  • medytacja, techniki oddechowe, radzenie sobie ze stresem, 
  • osteopatia, masaż wiscelarny, akupunktura, 
  • równoległe leczenie pierwotnej przyczyny SIBO
  • mindfull eating, przy stole, nie w pośpiechu, dokładne przeżuwanie pokarmu, 
  • troska o siebie, jedzenie wszystkich posiłków w spokoju i z radością, pozwalanie sobie na czas na gotowanie (często słyszę, ze nie mamy czasu na podstawy życia! To są sygnały, że należy coś zmienić).

Dietoterapia

Dieta może nasilać objawy, zatem jest ważnym elementem terapii w SIBO. Nie jest jednak lekiem na SIBO. W oficjalnych naukowych wytycznych nie ma podanego jedynego złotego rozwiązania żywieniowego na SIBO. Są zalecane diety typu low fodmap, dr Siebecker, dieta elementarna, dieta lekkostrawna, dlatego warto podejść do tematu indywidualnie i wziąć pod uwagę holistycznie stan całego organizmu, zwłaszcza, że przyczyną SIBO może być inna pierwotna choroba czy zaburzenie. 

Dieta jest na pewno narzędziem, które może załagodzić objawy, wesprzeć, by poczuć szybciej komfort jak i szybciej zregenerować jelita czy inne miejsca poddane stanom zapalnym. Dieta nas odżywia, jest szybkim źródłem energii, jest budulcem enzymów, hormonów, szybciej dzięki niej wracamy do równowagi.

Czasem niestety jednak nadmierne przykładanie uwagi do diety lub strach przed jedzeniem może okazać się jeszcze gorsze. Wśród moich podopiecznych z SIBO duży procent osób ma z powyższymi zagadnieniami problem. Często zaburzenie te występuje u osób, które nie radzą sobie z lękiem (poczytaj o tym artykuł- jak sobie radzić z lękiem). Pamiętajmy , że psychika jest nierozłącznie powiązana z jelitami. Żadna skrajność nie doprowadzi nas do równowagi (ortoreksje, lęk przed jedzeniem, jak i niejedzenie czy przewlekły reżim). Dlatego należy znaleźć swój balans. Nie nakładać sobie presji, ani poczucia winy przy odstępstwach.

Zdrowo, naturalnie odżywiajmy się każdego dnia tym samym troszcząc się o siebie. A każdy sygnał, że coś nam w tej chwili nie służy traktujmy jako naukę w drodze do większej świadomości żywieniowej i poznawaniu siebie.

Większość eliminacji jest tymczasowych. Przeciąganie eliminacyjnych diet, nie służy zdrowiu. Często towarzyszy nam poczucie winy, gdy nie możemy osiągnąć swojego celu i narzucamy sobie niczym karę kolejne restrykcje, które mogą doprowadzić do niedoborów odżywczych, zaburzeń pracy jelit etc. 

W tym miejscu też wspomnę , że bez dbania o podstawy tj odpowiednie żywienie, czy sen, czy regeneracja, aktywność fizyczna, nie ma sensu szukania nowych sposobów rozwiązań dla siebie jak kolejny kurs medytacji, czy w suplementacji. To są super narzędzia, ale bez podstawowej troski o siebie nie pomogą. Należy z pokorą przyjrzeć się swojemu tygodniowi powszedniemu, czy nie popełniamy błędów, które przewlekle również mogą doprowadzić do zaburzenia stanu zdrowia. Pracoholizm, nie gotowanie posiłków, ciągły brak czasu dla siebie. Również warto przyjrzeć się swoim emocjom towarzyszącym nam każdego dnia. Polecam prowadzić dziennik emocji przez min 2 doby. Może źródło problemu leży w psychosomatyce. 

Low FODMAP

Najczęściej stosowany przeze mnie protokół to dieta indywidualnie dopasowana do danej osoby z wykluczeniem produktów z wysokim fodmap. Niemniej najczęściej okazuje się, że jest to tylko kilka kluczowych produktów! Skupiamy się na regeneracji jelit, śluzówek, mikrobioty, poprawie pracy żołądka i enzymów trzustkowych. Odżywiamy równolegle całe ciało, uzupełniamy niedobory.

Najlepiej sprawdzają się 3-4 posiłki lekkostrawne, czyli duszone, gotowane, lekko pieczone pod przykryciem, nie smażone

Zanim przejdziesz do diety low fodmap, wyeliminuj ważniejsze rzeczy, tj cukier, fruktoza, przetworzone węglowodany tj pizza, tortille (można zrobić zdrową altrenatywę), napoje z cukrem, sztuczne składniki, tłuszcze trans, alkohol, GMO, konserwanty i emulgatory. Mają negatywny wpływ na nasze zdrowie i mikrobiotę. Są to też produkty PROzapalne. 

Zwracaj uwagę na skład! Często producenci ukrywają w swoich produktach składniki, których się byś w nich nie spodziewał jak sok jabłkowy w chlebie żytnim w supermarkecie. 

Wiele produktów z grupy low fodmap może posiadać produkty high fodmap, jak np. Napoje roślinne – zamienniki mleka. Zwróć uwagę by nie miały cukru, fruktozy! Produkty Natumi, Real Thai mają czysty skład. Wysoko-fermentujące ukryte składniki to: inulina, fruktoza, miód, pszenica, żyto, ksylitol, sorbitol, maltitol, dekstroza, jęczmień, czosnek, melasa, cebula w proszku, syrop z agawy, laktoza, mleko w proszku, ekstrakt słodowy, syrop jabłkowy, korzeń cykorii. 

Nazwa FODMAP pochodzi od rozszerzenia w języku angielskim: Fermentable Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharides and Polyols. Została stworzona przez australijskich naukowców z Monash University. Stosuje się ją najczęściej przy IBS , a skuteczność tej diety w jego leczeniu potwierdzają badania naukowe. Badania również wskazują, że nawet do 78% z IBS może mieć SIBO.

Dieta low FODMAP polega na ograniczeniu fermentujących węglowodanów, tj laktoza, fruktoza, fruktany, oligo-, di-, monosacharydów i polioli. Nie wszystkie składniki mogą być dla Ciebie problematyczne! KAŻDY MA SWÓJ INDYWIDUALNY PRÓG TOLERANCJI. Czasem ma na większy wpływ na objawy ilość błonnika pokarmowego w danym posiłku, niż sam produkt, przykładowo burak, czy awokado (te dwa choć są na liście najczęściej są dobrze tolerowane). Reakcje na produkty są często zmienne.

Dlaczego tak źle są tolerowane węglowodany FODMAP ?

Powodują wzrost ciśnienia osmotycznego w jelitach i ulegają fermentacji zarówno w jelicie cienkim, jak i w jelicie grubym. Po ich spożyciu może dojść do dwóch mechanizmów:

  1. Zwiększonej sekrecji płynów do światła jelita, wynikająca z dużej aktywności osmotycznej węglowodanów, co może prowadzić do rozciągania ściany jelita cienkiego wywołując dolegliwości brzuszne. 
  2. Szybka fermentacja FODMAP przez bakterie jelitowe. Węglowodany te w sporej części niezmienione przechodzą do jelita grubego, gdzie fermentują i stanowią doskonałą pożywkę dla bytujących tam bakterii. 

Jeżeli cierpisz na SIBO, to proces fermentacji FODMAP węglowodanów zachodzi u Ciebie już na etapie jelita cienkiego, co skutkuje znanymi Ci niekomfortowymi objawami. 

Protokół dietetyczny (bardzo ogólnie, ponieważ jest to indywidualne):

  1. Faza eliminacyjna (od 4- do max 6 tyg)— wyciszenie stanów zapalnych, fermentacji, 

Na tym etapie produkty słabo fermentujące można stosować bez ograniczeń, lub w gramaturze podanej w tabeli. 

Warto stosować dzienniczek żywienia, by zapisywać w nim swoje samopoczucie po posiłkach. Na podstawie obserwacji swoich objawów łatwo ustalić swoją tolerancję na dane produkty i kompozycje posiłkowe. 

Poleca się stosować na tym etapie warzywa i owoce bez skórek, pestek, nasion. Im lekkostrawniej, prościej tym lepiej:).

Jeśli masz problemy równolegle z żołądkiem- patrz też zalecenia żołądkowe, unikaj/ograniczaj surowe warzywa, raczej spożywaj podduszone jak do leczo. Surowe warzywa lepiej powoli włączać w drugim etapie. 

Co może się pojawiać w jadłospisie:

  • Produkty o małej zawartości FODMAP (tabela poniżej)
  • Jajka
  • Mięso, ryby, owoce morze, warto zwracać uwagę na jakość i źródło, wybieraj chude, a 2-3x w tyg tłuste
  • nierafinowana, tłoczona na zimno oliwa z oliwek extra virgin, masło klarowane lub też często zwykła osełka
  • przyprawy, w tym sól morska, kłodawska, himalajska, czarny i biały pieprz, świeże zioła, zioła suszone (oregano, bazylia, tymianek, etc.)
  • sezonowe warzywa ale i mrożonki warzyw i owoców z grupy LOW FODMAP 
  • napoje roślinne
  • kasze
  • orzechy, pestki, 
  • nabiał bez laktozy, wysokiej jakości, który tolerujesz, w tym kozie sery, długodojrzewające (wyjątek- nietolerancja histaminy).
  • Ważne porcje, które najczęściej się sprawdzją: sery ok 40g dziennie, jogurt bez laktozy ok 170g, masło 19g, zielone liście jak jarmuż, rukola, sałata, szpinak- 75g, por- tylko zielona część 50g, pomidory 119g, maliny do 60g, truskawki 150g, kasza 135g, mąki do 100g, ryż do 190g, makaron orkiszowy do 70g, orzechy do 25g, wiórki kokosowe do 30g, masło migdałowe do 20g, 

2. Faza 2- Rozszerzenie diety

Zwracamy tu uwagę na indywidualną tolerancję poszczególnych grup pokarmowych i indywidualne reakcje ich przywracania. 

Zalecam rozszerzenie diety od wprowadzania małej ilości pokarmów z grupy wysoko fermentujących produktów, raczej pojedynczo, dodawanych do wcześniej dobrze tolerowanych posiłków.

Warto kontynuować dzienniczek żywieniowy. Pamiętaj o zdrowych nawykach nie tylko żywieniowych, odpowiedniej higienie jedzenia. Zapisuj emocje, które towarzyszyły Ci danego dnia. Wszystko jest ważne. 

Jeśli intuicja Ci podpowiada, że dany produkt nadal Ci nie służy- tymczasowo wyeliminuj, zapisując odpowiednią notatkę, by to sprawdzać 

Dietę przy SIBO najlepiej mimo wszystko poprowadzić z dietetykiem.

Ważne: Rozszerzenie diety FODMAP nie polega na powracaniu do niezdrowych nawyków jedzeniowych, które mogły być również jednym z czynników, które spowodowały zaburzenie pracy układu trawiennego. Staraj się by wybieranie naturalnych gęstoodżywczych produktów żywieniowych towarzyszyło CI do końca życia i było podstawą Twojego żywienia. Po powrocie do zdrowia możesz stosować zasadę 80/20, gdzie 80% diety stanowią naturalne, gęstoodżywcze produkty, a 20% pozostaje na odstępstwa. Jednak zanim przejdziesz do tego schematu zalecam doprowadzenie jelit do równowagi. Wiele “smakowitych” potraw, jak słodycze, czy napoje, mają swoje zdrowe alternatywy, które możesz sobie przyrządzić i tym samym nie rezygnować z ulubionych smaków, np słodkiego. 

Duża zawartość FODMAPMała zawartość FODMAP
Cebula, szparagi, karczochy, 
brokuł
, kalafior, patisony, brukselka, soczewica, groszek, por, buraki ćwikłowe, kapusta, grzyby, koper włoski, czosnek, fasola, szparagi, burak, bób, 
seler- więcej niż 5cm, 
kapusta, szalotki, 
kukurydza powyżej połowy kolby (65gr)
Marchew, pomidory, ogórki, papryka, kapusta chińska, kiełki bambusa, seler, 
kukurydza do 60g, bakłażan, sałata, 
dynia do ¼ szkl, kabaczek, 
bataty do ½ szkl, szczypior, lucerna, jarmuż, szpinak, rzodkiewka,
Jabłko, 
gruszka, 
mango, arbuz, nektarynka, brzoskwinia, morele, śliwki, owoce suszone, owoce z puszki, awokado, jeżyny, wiśnie, figi, porzeczki, daktyle, granat, soki jabłkowe i gruszkowe, rodzynki
Banan, winogrona, kiwi, mandarynki, pomarańcze, ananas, grejpfrut, jagody, truskawki, borówki, melony, maliny, papaja, cytrusy,
Twaróg, delikatne sery jak mascarpone, ricotta, mleko skondensowane, produkty z laktozą, mleko krowie, owcze, kozie, śmietana, mleko sojowe, maślanka, lody, jogurt grecki, chorizo, kiełbasa,Ser cheddar, parmezan, mozzarella, ser brie, camembert, mleko migdałowe, mleko ryżowe, masło, masło orzechowe, 
mleczko kokosowe , mleko koko
Nasiona roślin strączkowych, soczewica, ciecierzyca, fasola, sojaMięso, ryby, drób, jaja, tofu, owoce morza
Żyto, pszenica, jęczmień, bułka tarta, otręby, kuskus, semolina,Płatki owsiane górskie, pieczywo bezglutenowe, mąka orkiszowa, orkisz, płatki ryżowe, teff, tapioka, gryka, ryż, kokos, jaglana, quinoa, mąka kukurydziana, mąka ziemniaczana
Nerkowiec, pistacjeWłoskie, migdały, ziemne, pekan, piniowe, makadamia, sezam, pestki dyni i słonecznika (do garści)
Syrop z agawy, fruktoza, sosy z cebulą, miód, syrop glukozowo-fruktozowy, mleczna czekolada, słodziki kończące się na -ol , (poliole): ksylitol, maltitol, sorbitol, erytrol, inulina, kostki rosołowe, piwo powyżej jednego, wino powyżej jednego kieliszka, koper włoski, herbaty z dużą ilością owoców, mniszek lekarski, rum, soki z owoców, rumianekCukier, cukier kokosowy, stewia, aspartam, syrop klonowy, sos sojowy bezglutenowy, żelatyna, 
chia do 2 łyżek, 
czarna kawa, whiskey, wódka, gin

Bardzo ważna jest na tym etapie praca z własnymi emocjami i stresem, ponieważ często jest to czynnik niekorzystnie wpływający na jelita. 

Przykład wprowadzenia grupy wysokofermentującej:

  • najlepiej rozpocząć od tej którą czujemy, że najlepiej będziemy tolerować (polecam: albo laktoza- produkt z laktozą, fruktoza- miód, poliole- owoce lub awokado, fruktany- czosnek, galaktany- hummus)
  • Schemat: dzień 1 – ostrożna ilość nawet połowa porcji z powyższych wskazówek, np 1/4 awokado czyli 35-40g produktu , dzień drugi – ostrożna ilość jak wyżej, dzień trzeci – maksymalna porcja czyli 80g awokado, 

Wskazówki dodatkowe:

Strączki włączamy w ilości 40g z puszki , fasolka szparagowa 75g i stopniowo zwiększamy:)

Na zdrowie!

1 odpowiedź na “Dietoterapia w SIBO”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *